Adnan Menderes, žrtva vojnog puča
- Sep 17, 2018
- 1 min read
Na današnji dan, 17 septembra 1961. godine, pogubljen je Turski premijer Adnan Menderes.
Iako opozicionar do tada jedinoj vladajućoj kemalističkoj partiji (Cumhuriyyet Halk Partisi), na prvim slobodnim izborima održanim 1950. godine biva izabran na mjesto premijera države. Poštujući jake vjerske i tradicionalne osjećaje svoga naroda, abolira zakon o zabrani učenja ezana na arapskom jeziku, otvara na hiljade ranije zatvorenih džamija, te u velikoj mjeri lobira i liberalizuje reaktiviranje islamskih škola i medresa.
Poznata je njegova izjava:
"Turci su muslimani i ostat će muslimani. Da bi ostali musliman zauvijek (ebediyen), mora se, bez ikakvog pitanja osigurati da se (islamski) principi i pravila podučavaju, tako da sadašnje a i buduće generacije budu podsticane prema vjeri!"
U tom periodu inicira i projekat rekonstrukcije i modernizacije Istanbula te stimuliše otvaranje privatnih obrta s ciljem oporavka pale turske ekonomije. Po isteku prvog mandata, biva izabran za drugi i u konačnici treći mandat. Ovo pokazuje da je uživao veliku podršku narodnih masa, što se ne može reći za tadašnji “intelektualni sloj” koji ga je zbog vjerskih pogleda smatrao nazadnim, zaostalim i velikom prijetnjom kemalističkom sistemu. Nakon pobjede na trećim slobodnim izborima, vojska koja je sebe smatrala zaštitnikom kemalističko-sekularističkog režima, vojnim udarom svrgava vladu i hapsi premijera Adnana Menderesa i stotine članova njegove partije. Nakon 11 mjeseci provodenih u pritvoru osuđen je sa još nekoliko saradnika i ministara na smrt vješanjem. Iako su mnogi strani i domaći političari agitovali da se kazna ne izvrši, ipak je pogubljen 17 septembra 1961. godine na otoku Imrali kod Istanbula.
E.Č.Zuhdija
